Warszawa Stanisława Augusta Poniatowskiego
– zwiedzanie z przewodnikiem
Warszawa Stanisława Augusta Poniatowskiego to miasto królewskich rezydencji, wielkich reform, sztuki i oświecenia. To również Warszawa politycznych sporów, Konstytucji 3 maja, rozbiorów i dramatycznego końca Rzeczypospolitej.
Zapraszamy na spacer śladami ostatniego króla Polski. Zobaczymy miejsca związane z jego koronacją, życiem, działalnością polityczną, reformami, a nawet porwaniem.
Odwiedzimy Zamek Królewski, Archikatedrę św. Jana, Krakowskie Przedmieście i Łazienki Królewskie. Poszukamy również mniej oczywistych śladów monarchy, które łatwo minąć podczas zwykłego zwiedzania Warszawy.
Spróbujemy przy tym odpowiedzieć na pytanie, które do dziś dzieli historyków i Polaków:
Czy Stanisław August Poniatowski był dobrym królem?
Warszawa Stanisława Augusta Poniatowskiego – trasa zwiedzania
Podczas wycieczki możemy zobaczyć między innymi:
- Zamek Królewski – oficjalną rezydencję monarchy,
- Archikatedrę św. Jana – miejsce koronacji Stanisława Augusta,
- krypty katedry i miejsce związane z pochówkiem ostatniego króla,
- miejsce porwania Stanisława Augusta przez konfederatów barskich,
- Szkołę Rycerską na terenie dzisiejszego Uniwersytetu Warszawskiego,
- miejsce pałacu Poniatowskich, należącego do królewskiego ojca,
- kościół Świętego Krzyża, związany z pierwszą rocznicą Konstytucji 3 maja,
- Łazienki Królewskie – ukochaną letnią rezydencję Stanisława Augusta.
Program możemy skrócić albo rozszerzyć o zwiedzanie wnętrz. Pełna trasa pozwala poznać nie tylko zabytki, ale przede wszystkim niezwykłą historię człowieka, który przez ponad 30 lat zasiadał na polskim tronie.
Stanisław August Poniatowski – ostatni król Polski
Stanisław Antoni Poniatowski został wybrany królem 7 września 1764 roku na polu elekcyjnym na Woli.
Był człowiekiem doskonale wykształconym, miłośnikiem sztuki i idei oświecenia. Otaczał się artystami, architektami, pisarzami i uczonymi. Marzył o unowocześnieniu Rzeczypospolitej i stworzeniu w Warszawie ważnego ośrodka kultury.
Jednocześnie obejmował tron w niezwykle trudnej sytuacji politycznej. Polska znajdowała się pod ogromnym wpływem Rosji, a wybór Poniatowskiego popierała caryca Katarzyna II.
Panowanie Stanisława Augusta stało się więc czasem niezwykłych kontrastów.
To okres rozwoju kultury, edukacji i sztuki, ale także konfederacji barskiej, rozbiorów oraz ostatecznego upadku Rzeczypospolitej.
Dlatego podczas naszej wycieczki nie będziemy patrzeć na niego wyłącznie jak na postać z królewskiego portretu.
Spróbujemy poznać Stanisława Augusta jako króla, reformatora, mecenasa sztuki i człowieka.
Zamek Królewski – oficjalna rezydencja Stanisława Augusta
Naszą trasę rozpoczynamy przy Zamku Królewskim w Warszawie.
To jedno z najważniejszych miejsc związanych ze Stanisławem Augustem. Tutaj król mieszkał, pracował, przyjmował gości i uczestniczył w życiu politycznym Rzeczypospolitej.
Za jego panowania wnętrza Zamku otrzymały niezwykle reprezentacyjny charakter.
Podczas zwiedzania możemy zobaczyć między innymi Salę Tronową, Salę Rycerską, Pokój Marmurowy, Pokój Canaletta oraz królewskie apartamenty.
Zamek pozwala również opowiedzieć o artystach pracujących dla monarchy. Byli wśród nich Bernardo Bellotto zwany Canalettem oraz Marcello Bacciarelli.
To tutaj najlepiej poznajemy Stanisława Augusta jako władcę i mecenasa sztuki.
Konstytucja 3 maja i Zamek Królewski
Zamek Królewski był również świadkiem jednego z najważniejszych wydarzeń w historii Polski.
3 maja 1791 roku uchwalono tutaj Ustawę Rządową, znaną jako Konstytucja 3 maja.
Stanisław August był jednym z uczestników prac nad reformą ustroju państwa.
Dla króla i skupionego wokół niego środowiska reformatorów konstytucja miała być szansą na wzmocnienie Rzeczypospolitej.
Dzisiaj podczas zwiedzania Zamku możemy stanąć w miejscu związanym z tym wydarzeniem i opowiedzieć o ostatniej wielkiej próbie naprawy państwa przed rozbiorami.
Archikatedra św. Jana – miejsce koronacji Stanisława Augusta
Z Zamku przejdziemy do pobliskiej Archikatedry św. Jana Chrzciciela.
To właśnie tutaj 25 listopada 1764 roku odbyła się koronacja Stanisława Augusta Poniatowskiego.
Było to wydarzenie wyjątkowe. Polskich monarchów tradycyjnie koronowano w katedrze wawelskiej w Krakowie, natomiast Poniatowski został koronowany w Warszawie.
Tego dnia przyjął imiona Stanisław August.
Katedra stała się więc miejscem początku jego królewskiej drogi. Dzisiaj przypomina również o jej końcu.
Krypty Archikatedry Warszawskiej
Podczas zwiedzania możemy zejść do krypt katedry, jest to wejście biletowane.
Znajduje się tutaj miejsce związane z pochówkiem Stanisława Augusta. Losy szczątków ostatniego króla Polski były jednak znacznie bardziej skomplikowane niż można byłoby przypuszczać.
Król zmarł w Petersburgu w 1798 roku. Historia jego pochówku prowadzi następnie przez Petersburg i Wołczyn aż do Warszawy.
Katedralne krypty pozwalają więc symbolicznie połączyć koronację i ostatni rozdział historii Stanisława Augusta.
Porwanie Stanisława Augusta – niezwykła historia z 1771 roku
Nie wszystkie wydarzenia z życia Stanisława Augusta rozgrywały się w reprezentacyjnych salach.
3 listopada 1771 roku król został porwany przez konfederatów barskich.
Do ataku doszło wieczorem, gdy monarcha wracał do Zamku.
To jedna z najbardziej niezwykłych historii z czasów jego panowania – jest w niej nocna Warszawa, napad na królewską karetę, uprowadzenie monarchy i niespodziewane zakończenie.
Na naszej trasie zobaczymy miejsce związane z porwaniem króla.
Historia ta pozwala również opowiedzieć o konfederacji barskiej oraz o tym, jak bardzo podzielona była wówczas Rzeczpospolita.
Szkoła Rycerska – jak Stanisław August chciał zmienić Polskę?
Następnie przejdziemy na Krakowskie Przedmieście.
Na terenie dzisiejszego Uniwersytetu Warszawskiego działała założona w 1765 roku Szkoła Rycerska, czyli Akademia Szlacheckiego Korpusu Kadetów.
Nie była to jedynie szkoła wojskowa.
Jej zadaniem było kształcenie młodych ludzi, którzy w przyszłości mieli służyć państwu. Uczono między innymi przedmiotów wojskowych, języków, historii, geografii i nauk ścisłych.
Jednym z najsłynniejszych absolwentów Szkoły Rycerskiej był Tadeusz Kościuszko.
To miejsce bardzo dobrze pokazuje mniej oczywiste oblicze Stanisława Augusta – króla, który rozumiał, że reformowanie państwa wymaga również nowoczesnej edukacji.
Pałac Poniatowskich – tutaj przyszły król czekał na wiadomość z elekcji
W miejscu dzisiejszego Pałacu Uruskich-Czetwertyńskich stała w XVIII wieku miejska rezydencja Poniatowskich.
Pałac został zbudowany dla ojca przyszłego króla – Stanisława Poniatowskiego.
To właśnie z tym miejscem związany jest niezwykły moment w życiu przyszłego monarchy.
Tutaj Stanisław Poniatowski otrzymał wiadomość o wyborze na króla Polski.
Możemy więc stanąć w miejscu związanym z chwilą, kiedy rozpoczęła się zupełnie nowa część jego życia – i historii Rzeczypospolitej.
Kościół Świętego Krzyża i pierwsza rocznica Konstytucji 3 maja
Dzisiaj świątynię kojarzymy przede wszystkim z sercem Fryderyka Chopina. Jednak kościół odegrał również ważną rolę w historii czasów Stanisława Augusta.
3 maja 1792 roku Warszawa świętowała pierwszą rocznicę uchwalenia Konstytucji 3 maja.
Główne uroczystości rozpoczęły się właśnie w kościele Świętego Krzyża.
Odbyła się tutaj uroczysta sesja sejmowa, a następnie msza święta z udziałem króla.
Później uczestnicy wyruszyli w kierunku Ujazdowa. Tam Stanisław August wmurował kamień węgielny pod Świątynię Opatrzności, która miała być wotum wdzięczności za uchwalenie Konstytucji.
Był to moment ogromnej nadziei.
Niedługo później sytuacja polityczna zmieniła się dramatycznie, a próba reformowania państwa została przerwana.
Łazienki Królewskie – prywatny świat ostatniego króla
Trasę możemy zakończyć w Łazienkach Królewskich.
Jeżeli Zamek Królewski pokazuje nam przede wszystkim oficjalny świat monarchy, Łazienki pozwalają poznać Stanisława Augusta z trochę innej strony.
Była to jego ukochana letnia rezydencja.
Król przekształcił dawną posiadłość w niezwykły zespół pałacowo-ogrodowy. Powstały kolejne budynki i pawilony, rozwijała się królewska kolekcja sztuki, a Łazienki stały się jednym z najpiękniejszych miejsc Warszawy.
Możemy zobaczyć Pałac na Wyspie, Starą Oranżerię z Teatrem Królewskim, Biały Domek, Amfiteatr oraz królewskie ogrody.
Tutaj możemy opowiedzieć nie tylko o polityce.
Jak wyglądał dzień króla? Co jadano przy królewskim stole? Jak się ubierano? Kto odwiedzał Stanisława Augusta? Jakie obrazy i rzeźby kolekcjonował? Jak wyglądało życie ludzi należących do warszawskich elit?
To właśnie takie historie pozwalają naprawdę poczuć atmosferę Warszawy stanisławowskiej.
Obiady czwartkowe – król i ludzie polskiego oświecenia
Stanisław August otaczał się artystami, pisarzami i uczonymi.
Symbolem jego działalności kulturalnej stały się słynne obiady czwartkowe.
Były to spotkania ludzi związanych z polskim oświeceniem. Rozmawiano o literaturze, sztuce, nauce, edukacji i reformach.
Król marzył również o stworzeniu w Warszawie Akademii Sztuk Pięknych. Tego planu nie udało mu się zrealizować.
Pozostały jednak dzieła artystów, których sprowadzał i wspierał, oraz Warszawa, której wygląd w ogromnym stopniu ukształtowała epoka stanisławowska.
Czy Stanisław August Poniatowski był dobrym królem?
To pytanie pojawia się niemal zawsze, gdy opowiadamy o ostatnim królu Polski.
Z jednej strony był mecenasem sztuki, wspierał edukację i kulturę, założył Szkołę Rycerską i uczestniczył w reformach prowadzących do uchwalenia Konstytucji 3 maja.
Z drugiej strony jego panowanie przypadło na okres coraz silniejszej zależności Polski od Rosji i trzech rozbiorów.
Po trzecim rozbiorze Stanisław August abdykował.
Ocena jego panowania do dzisiaj nie jest jednoznaczna.
Dlatego podczas zwiedzania wolimy pokazać miejsca, wydarzenia i realia epoki, a odpowiedź na pytanie o ostatniego króla pozostawić uczestnikom wycieczki.
Ile trwa zwiedzanie Warszawy śladami Stanisława Augusta?
Trasę możemy dostosować do czasu i zainteresowań grupy.
Krótszy wariant może obejmować Zamek Królewski, Archikatedrę, miejsce porwania króla oraz Krakowskie Przedmieście – ok. 2 godziny.
Pełną trasę możemy rozszerzyć o wejście do krypt Archikatedry, wnętrz Zamku Królewskiego oraz Łazienek Królewskich – na całość najlepiej przeznaczyć ok. 6-7 godzin.
Cena: od 500 zł
Program możemy przygotować indywidualnie – dla turystów, grup szkolnych oraz osób szczególnie zainteresowanych historią XVIII wieku.
Aktualny koszt usługi przewodnickiej znajdziesz w naszym cenniku zwiedzania Warszawy.
Warszawa Stanisława Augusta Poniatowskiego z przewodnikiem
Podczas jednej trasy możemy prześledzić niemal całe królewskie życie Stanisława Augusta.
Zobaczymy jego oficjalną rezydencję, miejsce koronacji i miejsce pochówku. Poznamy historię porwania monarchy, odwiedzimy Szkołę Rycerską i miejsce rodzinnego pałacu Poniatowskich.
Przypomnimy sobie również wielką nadzieję związaną z Konstytucją 3 maja, a na koniec możemy odwiedzić Łazienki Królewskie – świat sztuki, architektury i bardziej prywatnego życia monarchy.
To nie jest wyłącznie opowieść o jednym królu.
To opowieść o Warszawie polskiego oświecenia i ostatnich dziesięcioleciach Rzeczypospolitej Obojga Narodów.
Zapraszamy na zwiedzanie Warszawy śladami Stanisława Augusta Poniatowskiego z przewodnikiem.
ZOBACZ RÓWNIEŻ:
Jeśli interesuje Cię zwiedzanie Starych Powązek lub Powązek Wojskowych, odwiedź stronę Zwiedzanie Powązek. Znajdziesz tam więcej informacji o obu warszawskich nekropoliach, a także propozycje zwiedzania z przewodnikiem. Natomiast jeśli planujesz zwiedzanie Warszawy w języku angielskim, zajrzyj również na Sightseeing Warsaw. To nasz anglojęzyczny serwis poświęcony Warszawie i jej najważniejszym atrakcjom.